BOOM
verhalen

Een kleine
geschiedenis
van Almere
Nederlandse naam   roepnaam   latijnse naam   bomenkrant   genootschap   colofon  

Windbomen

[locatie]
Almere Haven
De Laren
Tussen Uithof en Nijvergouw
[gps]

52.341435, 5.21331 E 5°12'47.92" N 52°20'29.17"
[plantdatum]
1973
[categorie]
boomgroepen

Windbomen


Tegenover de Uithof in Almere Haven vind je een bosgebiedje met een bijzondere geschiedenis: het is een relict van de eerste bosaanplant in Almere Haven. Het bosvak heeft een 'pionier'-karakter en wijkt daarmee af van het omringende park. Het park oogt romantisch, het heeft kromme waterlopen, houten bruggetjes en wat reliëf in het maaiveld.

Park en bosvak zijn onderdeel van het bestemmingsplan 'De Laren'. Dat gebied waaiert helemaal uit tot aan het Beginbos. Het is een van de groene wiggen van Almere Haven, bedoeld om het omringende landschap van Almere tot diep in de woonbebouwing te brengen. Het bijzondere bosvak is er het eindpunt van.

Deze groene wig was vroeger overigens groter. Een deel van de bomen is verwijderd voor de vestiging van een tijdelijk asielzoekerscentrum. Later zijn daar de woningen van De Uithof gekomen.

Er hebben nog meer veranderingen plaatsgevonden die je nog steeds in het gebied kunt terugvinden. Door het park heeft tot in de jaren tachtig een busbaan gelopen. Later, toen de wijk de Wierden werd gebouwd, is de busbaan meer naar het westen verschoven en door deze wijk gelegd. De oude busbaan is nog te herkennen aan de betonnen brug. Een deel van het asfalt van de busbaan ligt er nog, maar is 'keurig' weggewerkt onder een laag grond.
Er zijn begin jaren tachtig van de vorige eeuw plannen geweest om op de niet meer in gebruik zijnde busbaanbrug een natuureducatief centrum te vestigen. Dat is uiteindelijk niet doorgegaan toen de gemeente het Eksternest aan de Muiderweg aan de rand van Almere Haven kon verwerven. Er was ook het plan om hier een heemtuin, schooltuinen en een kinderboerderij te realiseren. Eén van de bruggen heet nog steeds 'Boerderijbrug'.

Maar er is nog meer geschiedenis. Het afwijkende bosvak getuigt hiervan.

In het voorjaar van 1972 zijn de eerste bomen van het Beginbos aangeplant en in de zomer van dat jaar wordt begonnen met de zandopspuiting van Almere Haven.

Dan wordt er al volop nagedacht over het ontwerp van Almere Haven want de eerste inwoners zullen in 1976 hun woningen betrekken.
Het toekomstige Almere is dan een kaal polderlandschap waar de wind vrij spel heeft. Erg aantrekkelijk voor de nieuwe inwoners is dit natuurlijk niet. De wens om vroegtijdig groen aan te planten, om de woonomgeving aangenaam te maken, wordt algemeen gedeeld. Er wordt zowel nagedacht over het Almeerse landschap waarin de verschillende stadskernen komen te liggen, aan het groen in de kernen zelf als aan de verbinding tussen de kernen en het landschap.
 
Windbomen
Dat laatste komt onder andere tot stand door de groene wiggen.

Er is nog een idee voor het groen, geïnspireerd door de wens om de alomtegenwoordige polderwind tot bedaren te brengen.
Aan het begin van de jaren zeventig van de vorige eeuw heeft men aan de hand van windtunnelproeven uitgerekend hoe bomen een landschap luwte kunnen geven.
Een bomenscherm van 10 meter hoogte geeft bij wind een luwtegebied van 275 meter. Zouden de bomen een hoogte hebben van 20 meter dan zou er een beschut gebied ontstaan van 550 meter.

Dat is allemaal te lezen in het artikel 'Het groen in Almere' in het blad Groen van maart 1973. Het is geschreven door H.J. Laumans en A. van Wijlen. Laumans, van huis uit een landschapsarchitect, zou later projectleider worden van Almere Haven.
De auteurs leggen uit dat het vroegtijdige inplanten van groen voordelen heeft. Er ontstaat voor de eerste inwoners een enigszins beschutte omgeving waarin de ongenaakbare wind is getemperd.
Maar zij hebben ook andere bedoelingen. De vroegtijdige inplant is een kapstok voor een ander idee, een stedenbouwkundig concept voor Almere Haven waarin het groen leidend wordt: het ontwerp voor de wijken schikt zich naar het aanwezige groen. Dit idee heeft het niet gehaald.
Het voorstel dat de auteurs doen voor het aanplanten van snel groeiende populieren direct na het opspuiten van het zand, zodat er bij de eerste bewoning sprake is van beschutting door bomen, heeft het ogenschijnlijk wel gehaald. Want de bomengroep bij de Uithof is gezien zijn afwijkende karakter van de rest van het park, ongetwijfeld onderdeel geweest van deze 'voortrekkersbomen', zoals ze ook wel werden genoemd.
De auteurs schrijven dat deze pionierbomen later vervangen kunnen worden en dat het hout gebruikt kan worden voor speeltoestellen in de wijk. Op de kap voor het asielzoekerscentrum na, zijn hier echter geen bomen verwijderd.
Deze bomengroep behoort daarmee tot het oudste stedelijke groen van Almere.